<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<item xmlns="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5" itemId="280" public="1" featured="1" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5 http://omeka.org/schemas/omeka-xml/v5/omeka-xml-5-0.xsd" uri="https://theweightofthings.org/items/show/280?output=omeka-xml" accessDate="2026-05-16T09:50:09+02:00">
  <fileContainer>
    <file fileId="24">
      <src>https://theweightofthings.org/files/original/c58b0088dd6be9e6259f8ecf168919de.pdf</src>
      <authentication>1fd607acbda5bf3b6dbf50f8b01b245b</authentication>
      <elementSetContainer>
        <elementSet elementSetId="5">
          <name>PDF Text</name>
          <description/>
          <elementContainer>
            <element elementId="188">
              <name>Text</name>
              <description/>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="5114">
                  <text>Tra&amp;atus Secundus
INSTRVMENTORVM
MECHANICORVM
LEVINIHVLSIL
6&gt;VO D IL VC IDE EX PO NITVR VSVS BACVLI&gt; AC
noui Qu id rantis Tormenrarii, quorum bocTormenta bellica, tarn
nottuquam interdiu diriguntur ; illo vero pendusgloborum ejrpulueris
tormentarii qmntitas,quam requirunt, oflendmtur. Accedit demque vßts Virgx viíoriíe adilla ipfk tormenta vtfirandum,
¿rponderafiaperum explorandunt.
Ad Eluítriflimum &amp; Reuerendiffimum E К N E S T VM,Eleâorcn»
- Colonienfem,vtriuf&lt;jue Bauaris Ducem^c.

�Capvt. I.
DE В AC FLO В 0 MB ARD ICO , $VEM
gVlLIBET PRAEFECTVS BOMBARD.
.
""
plerumqueficumhaberefilet.
Acvlvs bombardicus communis, eft baculus
ЩлШ Quadratus latus vndiquaque circitcrquadrantem
J vnciœ, &amp;pedemvnum feuiz.vnciaslongus. Eo
latere, cui Ferrum ádfignatum vides,continetur nu
merus librarumglobi ferrei, plerumqueab vnoad
centum. Altero in quo P/*w¿*/»,oftenditgrauitatem plumbei
globi. Tertium latus,vbi£«/&gt;¿.infculptum,proditlapideipondus,&amp;rcomprehendic tantumlib. 50. Denique quartumhabet
federn mmfirtum Ciuitatis Norimberg.in 1 г. äquales partes,íiue
vncias diftributum,pondufque etiam ferè ad libras Norimberg.
adaptatum eft , eó quodinfígnis ille Mathematicus Georgius
Hartmannus, qui vixit circa annum Domini 1540. baculum
huncprhnus inuenerit,eumqueíic di^ofuent. v erum ad vnius
cuiu/que Reipub.menfuram &amp; pondus accommodaripoteft.
Cap. Ib
..*
guomodo,ndhibito hoc báculo bombardico,omniumgloborum
pondusfiiripoßit?
V ; ^
С I globi alicuius ferrei, plumbei, lapideiue pondus tenere vis,
*^id quodfcitu maxime neceflarium eft, ne in puluere tormenA

i

tario

�4

Mechanicor v.m hvlsii^

tario adhibendo,cum onerandumeft tormentum, aberretur,
colloca eum in loco plano,eiq; lineale fuperimpofito , baculum
hunc ab vtraqueglobi parte applica, ita nimirum, vt cufpis, planitiem,linealevero fuperimpoficum vtrinquc eundem baculi
huius numerumattingat. Numerus ille pondus tibi indicabit.
Pro exemplo vide hanc fîguram.
Figura Prima.

Globus hie fetreus A. menfurandus eft, &amp; fcire cupis quot
habeatlibras/'poneeuminquaçunque voluerisplanitic.&amp;vtdixi,lincaleC.E.ci imponerTum cre£to hoc báculo in planitie B.ÔC
linealîadmoto vide quem numerum librarum, lineale apudC.
diísecet : Pono hic indicare 3 7. lib, quae tibi funt obferuandac.
Hoc faftobaculumtuum in altera globi parteere£rum collocatoinD. &amp; ruriùm vide ad E. quern numerum lineale attingar.
Statuohicdocendi gratia tangcrc43.1ib. Qui numerus poftcriorcumpriorcm 37. fex.excedat, inde tibi inrelllgere promptumeft, lineabaltiuspropeE, peíítumefle, quampropeC»
Quare deprime lllud ad E. donee ibi4o.attingat, ас eundem cr
iara

�TkactatvsSegvndvs»

у

iamnumerumin В. С. difsecabit, cftque vera diameter huius
globi ferri; A. Aduerteautem banc menfurationcm fieri deberé
eobaculi latere quod Ferrum adferiptum habet. Sienimglobus
flumbetti eílet latere bzcu\i,rbipiumbum eft, fieri deberet. Eadem
prorfus globi lapidei eft ratio.
CAPVT.

III.

SluopAttoex Orifiào Tormentifondmglobi eius deprehenM
foßit.
CI tormentum arneum tibi oblatum fuerit,&amp; fcire velis quot R'-'brarumglobum, fiue is ex ferro, fine plumbo, fiue lapide fit,iaculetur y Baculum tuum applica interius tormenti orificio,
vt;hic in figura , &amp; inferior orificii pars G. indicabittibiiuftumi
globi pondus ad illud percinentis.
Figura Secunda.

�</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
          </elementContainer>
        </elementSet>
      </elementSetContainer>
    </file>
    <file fileId="30">
      <src>https://theweightofthings.org/files/original/aa016365591ca50127dc816f573cbaee.pdf</src>
      <authentication>3646ef562dd420bb536bb33b13d4ad01</authentication>
      <elementSetContainer>
        <elementSet elementSetId="5">
          <name>PDF Text</name>
          <description/>
          <elementContainer>
            <element elementId="188">
              <name>Text</name>
              <description/>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="5120">
                  <text>4

Mechanicor v.m hvlsii^

tario adhibendo,cum onerandumeft tormentum, aberretur,
colloca eum in loco plano,eiq; lineale fuperimpofito , baculum
hunc ab vtraqueglobi parte applica, ita nimirum, vt cufpis, planitiem,linealevero fuperimpoficum vtrinquc eundem baculi
huius numerumattingat. Numerus ille pondus tibi indicabit.
Pro exemplo vide hanc fîguram.
Figura Prima.

Globus hie fetreus A. menfurandus eft, &amp; fcire cupis quot
habeatlibras/'poneeuminquaçunque voluerisplanitic.&amp;vtdixi,lincaleC.E.ci imponerTum cre£to hoc báculo in planitie B.ÔC
linealîadmoto vide quem numerum librarum, lineale apudC.
diísecet : Pono hic indicare 3 7. lib, quae tibi funt obferuandac.
Hoc faftobaculumtuum in altera globi parteere£rum collocatoinD. &amp; ruriùm vide ad E. quern numerum lineale attingar.
Statuohicdocendi gratia tangcrc43.1ib. Qui numerus poftcriorcumpriorcm 37. fex.excedat, inde tibi inrelllgere promptumeft, lineabaltiuspropeE, peíítumefle, quampropeC»
Quare deprime lllud ad E. donee ibi4o.attingat, ас eundem cr
iara

�</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
          </elementContainer>
        </elementSet>
      </elementSetContainer>
    </file>
    <file fileId="31">
      <src>https://theweightofthings.org/files/original/285510ccb1fb9d818251c9537a38e218.pdf</src>
      <authentication>7e24bd0474a0005306ff3c23b33d604a</authentication>
      <elementSetContainer>
        <elementSet elementSetId="5">
          <name>PDF Text</name>
          <description/>
          <elementContainer>
            <element elementId="188">
              <name>Text</name>
              <description/>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="5121">
                  <text>TkactatvsSegvndvs»

у

iamnumerumin В. С. difsecabit, cftque vera diameter huius
globi ferri; A. Aduerteautem banc menfurationcm fieri deberé
eobaculi latere quod Ferrum adferiptum habet. Sienimglobus
flumbetti eílet latere bzcu\i,rbipiumbum eft, fieri deberet. Eadem
prorfus globi lapidei eft ratio.
CAPVT.

III.

SluopAttoex Orifiào Tormentifondmglobi eius deprehenM
foßit.
CI tormentum arneum tibi oblatum fuerit,&amp; fcire velis quot R'-'brarumglobum, fiue is ex ferro, fine plumbo, fiue lapide fit,iaculetur y Baculum tuum applica interius tormenti orificio,
vt;hic in figura , &amp; inferior orificii pars G. indicabittibiiuftumi
globi pondus ad illud percinentis.
Figura Secunda.

�</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
          </elementContainer>
        </elementSet>
      </elementSetContainer>
    </file>
    <file fileId="32">
      <src>https://theweightofthings.org/files/original/f85b2efb48dccdcf6536ddf32619e02f.pdf</src>
      <authentication>e7288d828fb5fe58c6d2d63da34984a4</authentication>
      <elementSetContainer>
        <elementSet elementSetId="5">
          <name>PDF Text</name>
          <description/>
          <elementContainer>
            <element elementId="188">
              <name>Text</name>
              <description/>
              <elementTextContainer>
                <elementText elementTextId="5122">
                  <text>Tractatvs

5*eic tncyj'.

\%

nea A. B.addediametrum orificii B.C. Integram4ineam A. O
dimidiäto vthic in D. Iam fi bacillum eiufdem lorigimdinis fu
mas cum linca A.D.vel D.C. ('nam perindecft ) eumque in ipib
Totmenti orificio erigas,proyt hie in E. pars eins G.F.ejccedens
monftrabitiuitam anterions &amp;: porterions partis qua qu£ ris differentiam. Quod fimauis, fume circinolineam prffdittam A.D.
cundemq; pede altero ad tormétiorificiûvtfiguramôftratapplU
ca taker pes indicabit anterioris partis craffitudinem.Hoceodem modo centrum orificii deprehendi poteft. Sed de his felis.

. De virga vifiria,quafciripoteßqnot centenas libras vnumt(.
quodque corpusTormentípendat.
T} Eprafentáuimustibiantchacin 4.figura&gt;iuxtatypum Qua^^.drantis tormentará, formaffi virga? viforia:, qua vnius cuiusqueTormenti pondus inuehiri poteft.Virga hare vt plürirmim 2»
В 3
pedes

�</text>
                </elementText>
              </elementTextContainer>
            </element>
          </elementContainer>
        </elementSet>
      </elementSetContainer>
    </file>
  </fileContainer>
  <collection collectionId="25">
    <elementSetContainer>
      <elementSet elementSetId="1">
        <name>Dublin Core</name>
        <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
        <elementContainer>
          <element elementId="50">
            <name>Title</name>
            <description>A name given to the resource</description>
            <elementTextContainer>
              <elementText elementTextId="4787">
                <text>Instruments</text>
              </elementText>
            </elementTextContainer>
          </element>
        </elementContainer>
      </elementSet>
    </elementSetContainer>
  </collection>
  <elementSetContainer>
    <elementSet elementSetId="1">
      <name>Dublin Core</name>
      <description>The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/.</description>
      <elementContainer>
        <element elementId="50">
          <name>Title</name>
          <description>A name given to the resource</description>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="4788">
              <text>Tractatus Secundus: Instrvmentorvm Mechanicorvm</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
    <elementSet elementSetId="4">
      <name>Zotero</name>
      <description/>
      <elementContainer>
        <element elementId="178">
          <name>Title</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="4794">
              <text>Tractatus Secundus: Instrvmentorvm Mechanicorvm Levini Hvlsii. Qvo Dilvcide Exponitvr Vsvs Bacvli, Ac noui Quadrantis Tormentarii, quorum hoc Tormenta bellica, tam noctu quam interdiu diriguntur; [...]</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="81">
          <name>Item Type</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="4795">
              <text>Book</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="54">
          <name>Author</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="4796">
              <text>Levinus Hulsius</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="180">
          <name>URL</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="4797">
              <text>https://books.google.de/books?id=DoabELcSzkEC&amp;amp;printsec=frontcover&amp;amp;hl=de&amp;amp;source=gbs_ge_summary_r&amp;amp;cad=0#v=onepage&amp;amp;q&amp;amp;f=false</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="149">
          <name>Place</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="4798">
              <text>Francofvrti ad Moennvm</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="158">
          <name>Publisher</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="4799">
              <text>impensis Autoris</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="110">
          <name>Date</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="4800">
              <text>1605</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="120">
          <name>Extra</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="4801">
              <text>OCLC: 936414690</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="137">
          <name>Library Catalog</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="4803">
              <text>Open WorldCat</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="133">
          <name>Language</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="4804">
              <text>Latin</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="173">
          <name>Short Title</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="4805">
              <text>Tractatus Secundus: Instrvmentorvm Mechanicorvm Levini Hvlsii. Qvo Dilvcide Exponitvr Vsvs Bacvli, Ac noui Quadrantis Tormentarii, quorum hoc Tormenta bellica</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="164">
          <name>Rights</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="5212">
              <text>Public domain</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
        <element elementId="89">
          <name>Archive</name>
          <description/>
          <elementTextContainer>
            <elementText elementTextId="5247">
              <text>National Library of the Czech Republic</text>
            </elementText>
          </elementTextContainer>
        </element>
      </elementContainer>
    </elementSet>
  </elementSetContainer>
  <tagContainer>
    <tag tagId="160">
      <name>Author: Hulsius</name>
    </tag>
    <tag tagId="178">
      <name>Date: 1605</name>
    </tag>
    <tag tagId="163">
      <name>Place: Frankfurt am Main</name>
    </tag>
    <tag tagId="3">
      <name>Subject: Instruments</name>
    </tag>
  </tagContainer>
</item>
